ฟังเสียงคนอาสา ไทย-พม่าในภาวะวิกฤติ

      ไทยกับพม่าเป็นประเทศติดกัน ความที่เป็นเพื่อนบ้านจึงกระทบกระทั่งกันบ่อย 
        ไทยกับพม่าไม่ได้ไกลกันซักเท่าไหร่ พายุไซโคลนจากอ่าวเบงกอลทำองศาย้อนกลับเข้าพม่า ไม่กี่องศาก็ถึงไทยแล้ว
        ไทย พม่า จีน เราอยู่บนแผ่นดินเดียวกัน เมื่อแผ่นดินไหวรุนแรงที่จีน รอยเลื่อนโดยรอบต่างสั่นไหว ไม่มั่นคง
        ไทย พม่า หรือ จีน เป็นคนเหมือนกัน เราเกิดจากท้องแม่ เลือดเป็นสีแดง แผลทำให้เราเจ็บปวด เมื่อคนจำนวนมากอยู่ในภาวะหวาดกลัว เจ็บปวด และตาย ส่วนลึกในหัวใจเราก็สั่นไหว ไม่มั่นคง
        และด้วยความเป็นคนเหมือนกันนี่เอง ทำให้คนทั้งโลกต่างอยากช่วยเหลือคนพม่าที่อยู่ในภาวะหวาดกลัว เจ็บปวด และตาย แต่ไม่สามารถทำได้เนื่องจากรัฐบาลพม่าปิดประเทศด้วยเหตุผลทางการเมือง 
        ด้วยเหตุผลเช่นนี้เราทำอะไรได้บ้าง ลองมาฟังส่วนหนึ่งขององค์กรอาสาสมัครที่พยายามทำงานอย่างเต็มที่เพื่อช่วยเพื่อนชาวพม่า

อารีย์  อาภรณ์ มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม (มอส.)

- มอส.ทำอะไร
        มอส. เองทำงานกับเพื่อนในภูมิภาค มีอาสาสมัครในที่ต่างๆ แต่เราก็เข้าไปไม่ได้เหมือนกัน เราจึงเชื่อมโยงกับเพื่อนเครือข่ายฯ และมีความตั้งใจทำงานฟื้นฟูในระยะยาว ไม่ว่าจะเรื่องอาชีพ ชุมชน ความเป็นอยู่ เศรษฐกิจ จิตใจ เรามั่นใจว่าแต่ละอย่างใช้เวลา เพราะจากกรณีสึนามิ ภัยพิบัติก่อให้เกิดปัญหายาวนาน จนถึงทุกวันนี้ก็ยังไม่หมด
        นอกจากนี้เราควรมีการศึกษาเรียนรู้ในเรื่องภัยพิบัติ เพราะมันน่าจะถี่ขึ้น รุนแรงและใกล้ตัวเราขึ้น เวลาเกิดต้องร่วมมือกัน และใช้เวลาฟื้นฟูเยียวยามาก อย่างพม่าพี่คิดว่าพายุนาร์กีสเปลี่ยนวิถีชีวิตเขาเลย เช่น การปลูกข้าวหลังจากนี้จะเป็นเรื่องยาก เพราะเจอพายุและน้ำเค็มเข้ามา ดิน น้ำ จะปลูกข้าวไม่ได้อีกหลายปี คนจะอยู่อย่างไร ในภาวะแบบนี้
- สถานการณ์ที่พม่า
        เท่าที่พี่คุยกับคนที่ลงพื้นที่ คนในพื้นที่ สถานการณ์มันเลวร้ายมากกว่าที่เราเห็นมาก คนเป็นแสนตาย สูญหายหลายหมื่น และเป็นล้านได้ผลกระทบ เทียบกับสึนามิคูณสิบไปเลย ยิ่งรัฐบาลพม่าไม่ยอมเปิดรับความช่วยเหลือยิ่งแย่
- ความรู้สึก
        นาร์กีสสะท้อนพี่มาก ในเรื่องสิทธิมนุษยชน เขาใกล้กับเราแค่นี้ ทำไมเราช่วยกันไม่ได้ ทั้งๆที่พร้อมจะทำ ด้วยเหตุผลทางการเมืองอะไรก็แล้วแต่ มันสะท้อนใจพี่มาก เพราะการส่งเงินไปมันไม่พอ จากเหตุการณ์ที่เลวร้ายอย่างนั้น เพื่อนเราไม่รู้เป็นตายร้ายดีอย่างไร เราไม่มีสิทธิรู้ข่าวเลย
        ในด้านหนึ่งมันทำให้เราได้สติ ฝึกธรรมะ และการลงมือทำ จะช่วยกันระดมทุน 5-10 บาท พี่ก็ทำ อย่ารอ พี่เชื่อว่ากำลังเล็กๆ ของพี่ รวมกับหลายล้านกำลังคงช่วยได้ไม่มากก็น้อย
        สำหรับคนไทย นาร์กีสสะท้อนผลตอบรับของคนไทย คนตายเป็นแสน เรารู้สึกอย่างไรบ้าง แม้คนไทยมีพื้นฐานใจดีขี้สงสาร เวลามีเรื่องเดือดร้อนพร้อมจะช่วยเหลือ แต่เรื่องนี้สะท้อนใจคนไทยมากน้อยแค่ไหน?
        สำหรับคนที่พี่สัมผัส คนจำนวนหนึ่งมีเงา สองชั้นที่บังไว้คือ  หนึ่ง... เขายังจดจำในเชิงประวัติศาสตร์และมองเรื่องนี้เป็นผลของกรรม สอง...วันแรกพายุเข้า รัฐบาลไทยส่งกองทัพเข้าไปช่วยเหลือรายแรก คนสนใจบริจาคจำนวนมาก แต่เรื่องนี้ไม่ค่อยเป็นข่าว ดูเหงาๆ ในฝั่งไทย ส่วนหนึ่งคือพม่าปิดประเทศมาก จนเราไม่สามารถขยับอะไรได้ และในภาคประชาสังคมก็ค่อนข้างเงียบ ทั้งๆ ที่เรื่องชีวิตช้าไม่ได้
- จากใจถึงใจ
        พี่มีน้องที่ฮ่องกงคนหนึ่งที่เคยเป็นอาสาสมัครสึนามิ เขาเขียนจดหมายมาหาพี่ เขาบอกว่าหลัง 1 ปีสึนามิ เขาจะกลับมาเยี่ยม เขาอยู่อีกฟากโลกหนึ่ง แต่เขารู้สึกได้ว่าคนอีกฝากโลกกำลังทุกข์ระทมมากกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น เขามาในช่วงวิกฤติ เขาคงช่วยอะไรได้ไม่มากนัก อีก 1 ปีเขาอยากกลับมาเพื่อให้กำลังใจคนไทยอีก มาเป็นเพื่อน มาให้กำลังใจ ช่วยเหลือหากมีอะไรที่เขาทำได้ มันทำให้เห็นว่าคนเราอยู่คนละซีกโลก แต่มันเห็นใจกัน สัมผัสกันได้จริงๆ พี่เชื่อว่าหลายคนเชื่อและคิดอย่างนี้
- บทเรียนสำหรับคนไทย
        เรื่องนี้เป็นเรื่องใกล้ตัว พายุเขายูเทรินในอ่าวเบงกอลนี่เอง นิดเดียวก็ถึงเราแล้ว และ เพื่อนบ้านช่วยเหลือกันเป็นเรื่องจำเป็น เพื่อนเจ็บเราช่วยเพื่อน ถึงคราวเราเป็นบ้างเพื่อนก็ช่วยเรา ความช่วยเหลือจากคนใกล้เคียงจำเป็นที่สุดเพราะเขาใกล้เราที่สุด โอกาสแบบนี้อาจทำให้คนไทย พม่ามีโอกาสได้รู้จักกันในฐานะมนุษย์มากขึ้น

ลัดดาวัลย์ ตันติวิทยาพิทักษ์ คณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตยในพม่า (กรพ.)

- ตอนนี้กรพ. ทำอะไร 
        รวบรวมสภาพปัญหากับความเดือดร้อน สื่อสารความเดือดร้อนให้กว้างขวางออกไป
- สถานการณ์พม่า 
        เดือดร้อน มีการปิดกันเยอะ มีการแบ่งแยก เอาของดีไปใช้  รัฐบาลทหารไม่ได้พยายามอย่างเต็มที่ที่จะช่วยเหลือคน บ่งบอกความเลวร้ายของรัฐบาลทหารพม่า ซึ่งเราพูดมากไม่ได้ เพราะอาจนำไปสู่ปัญหา ในการเข้าไปช่วยเหลือ ตอนนี้จึงเน้นการขอรับบริจาค ซึ่งทำกันหลากหลายแบบ เช่น ขอบริจาค ผ้าป่า คอนเสิร์ท ฯลฯ แต่เชื่อว่านอกจากการบริจาค ในระยะยาว น่าจะมีระบบอาสาสมัคร
- อะไรที่ขาดแคลน
        ปัจจัยสี่ ข้าว อาหารแห้ง เสื่อ อุปกรณ์ดำรงชีพ น้ำสะอาด เงิน ถ้ารู้จักช่องทางไหนก็สามารถบริจาคทางนั้น ตามแต่ศรัทธา
- คนไทยต้องเตรียมตัวเตรียมใจอะไรบ้าง
        คนไทยเองก็มีปัญหาอุทกภัย เราเห็นสภาพสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนไป และใกล้ตัวเรามากขึ้น ตั้งแต่สึนามิ นาร์กีสที่พม่า แผ่นดินไหวที่จีน คนไทยต้องตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อม กลับมายอมรับความเป็นจริงที่เราทำโลกร้อน ทำให้โลกเปลี่ยนไป และมันเปลี่ยนแปลงชีวิตเราอย่างมาก เราต้องเตรียมรับสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้นได้ ปรับพฤติกรรมการใช้ชีวิตคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม เราเห็นสิ่งที่เกิดกับเพื่อนบ้าน มันอาจเกิดขึ้นกับเราก็ได้ ในฐานะที่เราเป็นชาวพุทธ ยึดหลักมนุษย์ธรรม หากมีสิ่งใดที่เราเผื่อแผ่ไปถึงเพื่อนบ้าน ก็ให้ เพื่อจะเป็นกุศลธรรมที่จะเผื่อแผ่ถึงคนไทย น้ำใจที่เราระดมไปให้มากมายจะทำให้ความสัมพันธ์ของเรากับพม่าดีขึ้น เป็นผลดีกับสังคมในระยะยาว เมื่อครั้งต่อไปเราเดือดร้อน เราก็ต้องพึ่งเขาด้วย

คุณ A คนทำงานในพื้นที่ ไม่สามารถออกนามและองค์กรได้

        คุณ A บอกเล่ากับเราว่า สถานการณ์ในพม่าตอนนี้ย่ำแย่อย่างที่เห็นในข่าว การส่งของใช้ที่จำเป็นถูกจำกัดทุกทางโดยรัฐบาลพม่า นานาชาติพยายามช่วย และท้องถิ่นก็พยายามช่วยตัวเองอยู่ สิ่งที่ต้องการตอนนี้ คือ เงิน ส่วนสิ่งของค่อนข้างขนส่งไปถึงประชาชนได้ยากลำบากเนื่องจากรัฐบาลกีดกันความช่วยเหลือ
        การบริจาค หากเชื่อในระบบรัฐ บริจาคทางรัฐบาลก็จะส่งไปถึงรัฐบาลทหารพม่า แต่ถ้าบริจาคให้ทางองค์กรพัฒนาเอกชนก็จะส่งถึงองค์กรพัฒนาเอกชนในพื้นที่
        ในเบื้องต้น สิ่งที่จำเป็นมากคือ ปัจจัยสี่ ทำอย่างไรให้มีชีวิตต่อไปได้ และ มีความตั้งใจจะทำงานต่อในชุมชน ก่อตั้งกองทุนเกษตร สร้างบ้าน และฟื้นฟูจิตใจผ่านเครือข่ายพระสงฆ์ นักบวชคริสต์ และนักจิตบำบัด

สมบัติ บุญงามอนงค์ กระจกเงา

- กระจกเงาทำอะไร
        กระจกเงาเป็นตัวกลางประสานกับองค์กรต่างๆ ที่มีประสบการณ์จากเหตุการณ์สึนามิ และองค์กรที่ลงไปช่วยเหลือผู้ประสบภัยที่พม่า สร้างเครือข่ายข้อมูล , แบ่งปันข้อมูลที่แต่ละองค์กรมีอยู่ เวลามีภัยพิบัติข้อมูลที่หลากหลายช่วยได้มาก เพื่อนำไปวิเคราะห์ต่อไป
สิ่งที่ทำตอนนี้คือ 1. ส่งความช่วยเหลือ ไปยังกลุ่มเล็กกลุ่มน้อยในพื้นที่ 2 ไทยเป็นเพื่อนบ้านกับพม่ากัน ด้วยระยะทาง วัฒนธรรม เราเชื่อว่าประเทศไทยจะเป็นพี่เลี้ยงให้พม่าในเรื่องภัยพิบัติได้ เพราะเราพึ่งผ่านเหตุการณ์สึนามิมา องค์กรที่เคยทำเรื่องภัยพิบัติจะมองออก คนที่เคยทำก็จะทำได้เร็วขึ้น หากพม่าเปิดประเทศ เราก็เข้าไปช่วยได้
- สถานการณ์พม่า
        สถานการณ์ตอนนี้ดีขึ้น สองอาทิตย์ก่อนพม่าปิดมาก กองทัพอากาศเข้าไปได้ แพทย์พึ่งเข้าไปได้ไม่นานนี้ นักท่องเที่ยวเดินทางได้ แต่ในพื้นที่อ่อนไหวเข้าไม่ได้ คนที่เขาไม่ได้เลย คือ นักข่าวและNGOs การทำงานเบื้องต้นต้องการคนที่มีความพร้อม ระยะยาวน่าจะต้องการอาสาสมัครด้วย
ปัญหาสำคัญตอนนี้ คือ เรื่องแหล่งน้ำสะอาด โดนทำลายจากพายุหมด ไม่มีน้ำดื่มกิน ตอนนี้กำลังตีโจทย์ การจัดส่งก็เป็นไปได้ยากลำบาก
- สิ่งที่คนไทยทำได้
        หนึ่งส่งกำลังใจ ส่งความช่วยเหลือผ่านหน่วยงานที่จะช่วยได้ สองคือเรียนรู้ว่าเรื่องเหล่านี้เกิดในประเทศไทยได้เหมือนกัน เตรียมตัวเตรียมใจเมื่อเหตุการณ์เกิดขึ้น สติต้องดี เอาตัวเองไปเชื่อมโยงว่าจะทำอะไรได้บ้าง ถ้าช่วยได้เป็นได้อาสาช่วงหนึ่งจะเป็นประโยชน์มาก ลงไปมีแค่ ความพร้อม ยืดหยุ่น กินง่ายอยู่ง่าย แค่นั้นก็พอแล้ว

------------------------

สนใจรายละเอียดเพิ่มเติม : 

เกาะติดข่าว

www.siamvolunteer.com

บริจาคเงิน-สิ่งของ

มูลนิธิเสฐียรโกเศศ-นาคะประทีป และมูลนิธิเด็ก มูลนิธิส่งเสริมสันติวิธี มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย แม่ตาวคลินิค สภากาชาดไทย หอการค้าจังหวัดตาก คณะกรรมการรณรงค์เพื่อประชาธิปไตยในพม่า (กรพ.) ศูนย์ประสานงานช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติในพม่า มูลนิธิศักยภาพชุมชน

สรุปประเด็นสำคัญ: ผลกระทบของพายุไซโคลนนาร์กิสที่มีต่อประชาชนในพม่า
ระหว่างวันที่ 3-23 พฤษภาคม 2551
รวบรวมและเรียบเรียงโดย โครงการวิจัยไทย มูลนิธิส่งเสริมสันติวิถี 
(Thai Research Project, Peaceway Foundation)
>> คลิกดาว์นโหลด