บันทึกโครงการอนุสรณ์สถานดิน เข้ม เย็นยิ่ง

โครงการ อนุสรณ์สถานดิน เข้ม เย็นยิ่ง
วันที่ 27 – 28 ธันวาคม 2551

เช้าวันที่ 27 ธันวาคม เราออกเดินทางจากกรุงเทพ ไปที่ โรงเรียนวัดวังน้ำขาว ต.วังตะเคียน อ.หนองมะโมง จ.ชัยนาท ระหว่างเดินทาง เราก็มีการเนะนำตัว ให้อาสาสมัครทุกคนได้รู้จักกัน และ เล่าถึงประวัติอาจารย์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ ช่วงที่เป็นเสรีไทย ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 พ.ศ.2484 คนไทยจำนวนหนึ่งในประเทศอังกฤษไม่ยอมกลับประเทศ และได้ร่วมกันก่อตั้งคณะเสรีไทยขึ้นในอังกฤษ (Free Siamese Movement) เพื่อประกาศไม่ยอมอยู่ใต้อาณัติรัฐบาลไทยที่ยอมเป็นพันธมิตรกับญี่ปุ่น เสรีไทยจำนวน 36 คน สมัครเข้าเป็นทหารในกองทัพบกอังกฤษ อาจารย์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มีรหัสชื่อ "นายเข้ม เย็นยิ่ง" มี เพื่อติดต่อกับเสรีไทยในประเทศไทย จึงได้ขึ้นขึ้นเครื่องบิน กับสหายเสรีไทยอีกสองคนมามุ่งมาสู่แผ่นดินไทย ลงมาที่บริเวณวัดวังน้ำขาว จังหวัดชัยนาท ร.ต.เข้ม ถูกเจ้าหน้าที่ไทยและชาวบ้าน ช่วยกันล้อมจับกุมตัวไว้ได้ และถูกนำมาขังล่ามโซ่ไว้บนศาลาวัดวังน้ำขาว อำเภอวัดสิงห์ เป็นเวลาหลายวัน หลังจากชาวบ้านได้ทำความเข้าใจถึงเจตนารมย์ ด้วยความช่วยเหลือต่างๆ ร.ต.เข้ม จึงมีโอกาส เข้าพบกับ นายปรีดี พนมยงค์ ทำให้ฝ่ายเสรีไทย เริ่มส่งวิทยุไปยังกองทัพอังกฤษที่อินเดีย ได้สำเร็จเป็นครั้งแรก เป็นส่วนสำคัญที่ทำให้การติดต่อกับฝ่ายสัมพันธมิตรสามรถทำให้ประเทศไทยดำรง เอกราชอยู่รอดปลอดภัยมาจนทุกวันนี้ จนกระทั้งได้ก่อตั้ง มูลนิธิบูรณะชนบทแห่งประเทศไทย ขึ้นที่ชัยนาท...แล้วเราก็เดินทางมาถึงโรงเรียนวัดวังน้ำขาว และเริ่มฟังบรรยายเรื่องการทำบ้านดิน โดยพี่โย สุรัช สะราคำ จาก http://www.baandinthai.com

พี่ โยเล่าถึง การทำบ้านดินในประเทศต่างๆ และการเลือกสถานที่ ในการสร้างบ้านดินนั้นต้องเป็นบริเวณที่ไม่มีน้ำท่วมขังและต้องเป็นที่ดอน หรือมีการถมดินให้พื้นที่สูงกว่าบริเวณรอบๆวนดินที่ดีในการนำมาทำก้อนดินดิบ คือดินร่วนปนทรายซึ่งพื้นที่ที่เหมาะได้แก่ดินในแถบภาคอีสาน แล้วพี่โย แนะนำวิธีการสร้างบ้านดิน

จากนั้นก็ถึงเวลาลงมือทำกัน จริงแล้ว เริ่มจากการผสมดินเพื่อทำเป็นก้อนดินเอาไว้ก่อผนัง ผสมดิน น้ำ และแกบ ให้เข้ากันโดยลงไปย่ำให้ทั่ว พอได้ที่แล้วนำดินที่ได้ไปเทใส่บล็อกที่เตรียมไว้ ปาดให้เรียบแล้วเอาบล็อกออก จากนั้นใช้เวลาประมาณ7 วัน รอให้ก้อนดินแห้งจึงนำมาใช้งานได้

แต่ เราได้เตรียมก้อนดินไว้แล้ว จึงนำมาก่อได้เลย เราช่วยกันลำเรียงก้อนดินที่แห้งแล้วไปยังฐานที่เตรียมไว้ จากนั้น เราผสมดินให้เหลวกว่าดินที่นำมาทำก้อนดิน เพื่อนำมาเป็นตัวยึดให้ก้อนดินติดกัน แล้วก็ถึงเวลาก่อก้อนดินจริงๆแล้วค่ะ

หลังจากลงมือช่วยกันทำบ้านดิน กันจนถึงเย็น เราก็ไปอาบน้ำล้างตัว แล้วมาทานอาหารเย็นร่วมกัน เสร็จแล้ว เราก็ร่วมพูดคุยกับชาวบ้าน ผู้มีประสบการณ์ พบ อ ป๋วย ตอนกระโดดร่มลง บริเวณวัดวังน้ำขาว และทำกิจกรรมร่วมกันเพื่อสร้างความคุ้นเคยกันกับอาสาสมัครที่มาร่วมโครงการ

เช้าวันที่ 28 ธันวาคม เราก็ลงมือก่อผนังดินกันต่อ และยังได้เรียนรู้การทำสีดิน เนื่องจาก ผนังดินนั้น ถ้าไม่มีการเคลือบผนัง จะทำให้เสื้อเปื้อน และจะมีฝุ่นเวลาอยู่อาศัยด้วย ซึ่งวิธีการแก้ก็คือการเคลือบผนังด้วยสีดิน (ตัวเคลือบผนัง )ซึ่ง ในต่างประเทศมีการใช้ตัวเคลือบผนังมากมายหลายชนิด แต่สีดินที่ได้ทดลองแล้วว่าเหมาะสมกับสภาพเมืองไทย มีส่วนผสมของ ดิน ดินทรายร่อน และ แป้งเปียก อาสาสมัครทุกคนสนุนกับการที่ได้ทำกิจกรรมและเรียนรู้สิ่งใหม่ร่วมกัน จากนั้นเราก็ถ่ายรูปร่วมกัน แล้วก็เตรียมตัวเก็บของเดินทางกับกรุงเทพ

เข้าไปดูวิธีการทำบ้านดินได้ที่
http://www.baandinthai.com

เรียบเรียง : ศิริวิภา ศโรภาส